oz10nationalpeace

YENİ DÜNYANIN EN ESKİ YAZISI

Orta Amerika halkı Olmekler 3.000yıl önce yazıyı biliyor muydu?

Olmek kültürü en parlak dönemini MÖ. 1200 ila 400 yılları arasında, bugünkü Meksika topraklarında yaşadı. Bu Orta Amerika Kızılderilileri taş işçiliğinde ustalaşmıştı: En bilinen eserleri basık yüzlü, kalın dudaklı, devasa başları bulunan heykelleridir.

Yazıyı geliştirmenin en azından başlangıç başlangıç aşamasında oldukları, bir takvim ortaya çıkarabilecek hesaplamalar yaptıkları ve tapınak piramitleri inşa ettikleri de tahmin ediliyor. Bu güne kadar Yeni Dünya’nın kabul edilen en eski yazılı belgesi MÖ. 7. yüzyıla ait kilden yapılma bir Omlek kabartma tabletiydi.

Meksikalı antropologlar Maria del Carmen Rodriguez Martinez ve Ponciano Ortiz Ceballos’un araştırmalarına göre Orta Amerika’da yazının başlangıcı artık ciddi olarak daha erken bir tarihe dayandırılabilir. Yaklaşık on yıl önce bulunan Cascajal taşının üzerindeki çizimler MÖ. 900 yıllarına tarihlendiriliyor.

Ağırlığı 12 kilograma yaklaşan Cascajal taşı, nispeten yumuşak bir malzeme olan serpantinden yapılmış ve büyük bir olasılıkla üzerine birkaç kez yazılmış.

Toplam 62 adet sembol, 28 farklı işaretin kullanılmasıyla meydana geliyor. Araştırmacılar soyut motifleri, dizilimlerine ve kompozisyonlarına bakarak gerçek yazı sembolleri olarak kabul ediyor; özelliklede önceden bilinen Olmek işaretlerine olan benzerlikleri yüzünden. Ancak bağlantılı bir metinle ilgili ipuçlarına ulaşamadılar.

Orta Amerika’da görece erken döneme ait bir yazı sistemi de Zapotekler tarafından geliştirilmişti. Zapotek kültürü, işaretlerini almamış olmalarına rağmen önemli ölçüde Olmekler’den etkilenmişti.

en eski yazı, olmekler, 3.000 yıl önce yazı